LGS’ de başarılı olmak isteyen bir öğrencinin, Türkçe testinde deyimleri sıradan bir konu gibi görmemesi gerekir. Çünkü deyimler, bu sınavda yalnızca kelime bilgini değil; okuduğunu anlama, yorumlama ve bağlamdan anlam çıkarma becerini doğrudan etkiler. Yıllardır LGS’ye öğrenci hazırlayan bir öğretmen olarak şunu net bir şekilde söyleyebilirim ki deyimlerin anlamlarını bilen öğrenciler, Türkçe testinde daha başarılı oluyorlar. Deyim soruları genelde kolay olur. Deyimi biliyorsa saniyeler içinde cevabı işaretleyebiliyor. Deyimin anlamıyla ilgili bir çağrışımı olmayan öğrenciyse soruyu boş bırakabiliyor. Bu da sınavda harika geçen bir Türkçe testine gölge düşürüyor maalesef.
LGS’de yeni nesil sorularla haşır neşir olan öğrenciler deyimlerle ilgili sorularda da aynı soru tarzlarıyla karşılaşıyorlar. Sorular direkt anlamını sormuyorlar. Bunun yerine paragrafın içine bilinçli bir şekilde yerleştirilen deyimleri öğrenciler paragraftan yola çıkarak anlamını bulmaya çalışıyor. Bu durum okumaya pek yatkın olmayanlar için ciddi bir dezavantaj oluşturur. Ancak deyimin cümleye kattığı anlamı yorumlayabilen bir öğrenci, anlamı hakkında ipucunu yakalıyor.
Deyimler LGS Sorularında Nasıl Kullanılır?
LGS sorularını hazırlayanlar, deyimleri özellikle anlamı yönlendiren kilit noktalarda kullanır. Paragrafın ana düşüncesini veren cümlede yazarın tutumunu anlatan ifadelerde ya da seçeneklerdeki çeldiricilerde deyimlerle sıkça karşılaşılır. Bu kullanım, öğrencinin sadece deyimi bilip bilmediğini değil anlamı doğru yorumlayıp yorumlayamadığını ölçer.
Örneğin bir paragrafta geçen “gözden kaçmak” deyimini gerçek anlamıyla düşünen bir öğrenci, paragrafın vurgulamak istediği ayrıntıyı fark edemez. Oysa bu deyimin “fark edilmemek” anlamını bilen bir öğrenci, metindeki ince detayı rahatlıkla yakalar. Bu nedenle deyimler, LGS’de çoğu zaman sorunun anahtarı hâline gelir.
Deyimler Neden Netleri Doğrudan Etkiler?
Deyimler mecazlı anlatım içerdiği için öğrenciyi düşünmeye zorlar. LGS, ezber yapan değil; anlam kurabilen öğrenciyi ödüllendirir. Bu yüzden deyimleri sadece tanım olarak bilen öğrenciler, sınav anında kararsız kalır. Deyimleri bağlam içinde öğrenen öğrenciler daha emin adımlarla ilerler.
LGS’de deyimler, düzenli çalışan öğrenciye net kazandıran bir konudur. Çünkü deyimler, öğrencinin genel okuma ve anlama hızını olumlu yönde etkiler. unutmamalıyız ki LGS’de bir net binlerce kişinin önüne geçmektir.
Buradan Sonra Ne Yapmalısın?
Deyimlerin LGS’deki önemini hakkında birikimlerimi aktardığımı düşünüyorum. Her dersine girdiğim öğrenciye deyim dağarcığını zenginleştirmek için haftada 2 yeni deyim öğrenmesini istiyorum. Öğrendiği deyimleri günlük hayatta kullanmaları da ayrı bir önem kazanıyor. Hatta bu konuyla ilgili 5. sınıflara “DEYİM DEFTERİ” hazırlatıyorum. Öğrenciler öğrendikleri deyimlerle ilgili resim çizmeleri öenmlidir. Öğrencilerin zihninde kalıcı hale gelmeleri için faydalı oluyor. Ağaç yaş iken eğilir. Ne kadar erken yaşta deyimlerle ilgili çalışırsak LGS’de o kadar rahat ederiz. Rastgele deyim ezberlemek yerine onları günlük hayatta kullanarak içselleştirmekle kalıcı bir bilgiye dönüştürebiliriz.
LGS ve MEB sınavlarında çıkmış tüm deyimleri, anlamlarıyla birlikte ve etkileşimli bir şekilde bulabileceğiniz Sınavlarda Çıkmış Tüm Deyimler – Anlamlarıyla” başlıklı yazıya göz atabilirsiniz.
